شناسایی 115 اثر و محوطه تاریخی و باستانی در منطقه ریگان ـ فهرج

فصل نخست آنالیز های باستان شناسی فراگیر منطقۀ ریگان ـ فهرج با شناسایی 115 اثر و محوطه تاریخی و باستانی به انتها رسید.

شناسایی 115 اثر و محوطه تاریخی و باستانی در منطقه ریگان ـ فهرج

به گزارش خبرنگاران به نقل از روابط عمومی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری ، شهرام زارع سرپرست گروه آنالیز های باستان شناسی منطقه ریگان ـ فهرج امروز دوشنبه 30 مهر 97 با اعلام این خبر گفت: طی این مطالعات که در چارچوب طرح تدوین اطلس باستان شناسی کشور و همسو با برنامه های پایگاه میراث جهانی بم و منظر فرهنگی با مجوز پژوهشگاه میراث و پژوهشکدۀ باستان شناسی انجام شد 115 اثر و محوطه تاریخی و باستانی مورد شناسایی نهاده شد.

به گفته این باستان شناس،مطالعات باستان شناسی بم اگرچه دهه ها سابقه دارد، اما پس از وقوع زلزلۀ ناگوار سال 1382 تحول و تکاپویی به خود دید و کوشش های قابل توجهی به منظور شناسایی قابلیت های باستان شناسی در منظر فرهنگی بم صورت گرفت.

او توضیح داد: در این زمینه، کوشش های زنده یاد دکتر شهریار عدل پیشگام و راهگشا بود و پشتیبانی مدیریت های محوطۀ میراث جهانی بم و اداره کل میراث فرهنگی استان کرمان زمینۀ انجام تحقیقات متعددی را فراهم آورد.

زارع گفت: مطالعات باستان شناسی در منظر فرهنگی بم نیز با افت وخیزهایی به موازات برنامه های آواربرداری، مستندنگاری و حفاظت و مرمت ارگ بم در جریان بوده است.

او اظهار کرد: هیئت حاضر طی سال های گذشته بخش قابل توجهی از شهرستان بمِ سابق، از تهرود و ابارق تا نرماشیر و قسمتی از فهرج، را به طور منسجم آنالیز و مطالعه نموده و به طور موردی نیز آثاری را در نواحی فهرج و ریگان شناسایی نموده بود.

به گفته او ، در همین چارچوب، آنالیز های باستان شناسی ریگان-فهرج، ضمن تکمیل مطالعات این پهنه، زمینۀ تدوین برنامه های حفاظتی و نیز شناخت دقیق تر آثار این مناطق را فراهم خواهد نمود.

زارع با بیان اینکه در واقع، به رغم آنکه مطالعات باستان شناسی در مناطق ریگان و فهرج چندین دهه سابقه دارد اما تاکنون آنالیز منسجم و نظام مندی انجام نگرفته بود توضیح داد: این در حالی است که طی سالیان گذشته در بیشتر نواحی استان کرمان آنالیزهای عمومی باستان شناسی انجام گرفته است.

او گفت: ریگان و فهرج در مجموع محدوده ای حدود 14 هزار کیلومتر مربع را شامل می شوند و در مرز کرمان و سیستان و بلوچستان واقع اند از این نظر، جنبۀ ارتباطی این مناطق نیز مهم است و محل تلاقی راه های کهن بوده اند.

سرپرست هیأت باستان شناسی ، یکی از مسائل آنالیز باستان شناسی، در کنار گستردگی این منطقه را پراکندگی محوطه های باستانی در محدوده های کویری و مدفون شدن زیر شن های روان دانست و گفت: از این رو شناسایی محوطه ها مستلزم بهره مندی از امکانات و تجهیزات مناسب است که متأسفانه چنانکه باید فراهم نبود.

او اضافه نمود: طی این مطالعات، تعداد 115 اثر اعم از تپه و استقرارگاه، محوطۀ باستانی و بناهای تاریخی مورد شناسایی و مطالعات مقدماتی نهاده شد.

به گفته این باستان شناس ، این آثار عمدتاً شامل تپه ها، استقرارگاه های موقت، محوطه های گسترده، قلعه ها، بناهای خشتی، اقامتگاه های رعیتی، گورستان و زیارتگاه، آسیاب آبی، کوره و نظایر اینها است.

او با بیان اینکه نتایج حاصل از آنالیز حاکی از وجود آثاری از دوران پیش از تاریخ تا روزگار معاصر بوده است اضافه نمود: به ویژه تراکم استقرارگاه های متعلق به دوران تاریخی-اسلامی چشمگیر است و بر تحول فناورانه در نظام آبرسانی و کشاورزی منطقه دلالت دارد.

این باستان شناس اضافه نمود: نام منطقه طی دورۀ اسلامی در لابلای متون کهن تاریخی و جغرافیایی نیز به روشنی بازتاب داشته و از جمله از ریگان، که ویرانه های آن چند دهه پیش در محل گزان خاست مکان یابی شد، به عنوان ولایتی آباد یاد شده است.

زارع توضیح داد: محدودۀ آنالیز این فصل در مجموع بر شمال شهرستان ریگان و به طور محدود در جنوب شهرستان فهرج متمرکز بود، اگرچه بازبینی هایی هم در محدودۀ آنالیز فصول پیشین انجام شد.

او اضافه نمود: به طور کلی، استقرارگاه های این منطقه شباهت و پیوستگی قابل توجهی با بم دارند و به رغم تفاوت ها می توان آنها را در یک افق دید و مطالعه کرد.

او اضافه نمود: مناطق ریگان و فهرج که تا حدود یک دهه پیش جزء شهرستان بم به شمار می آمده اند از اواخر دهۀ 1380 در چارچوب تقسیمات جدید کشوری هر یک به عنوان شهرستانی مستقل شناخته شدند و امروزه مستقلاً دارای نمایندگی میراث فرهنگی و گردشگری هستند.

سرپرست هیأت باستان شناسی در انتها اظهار کرد: از آنجایی که ریگان و فهرج شهرستانهای نوپا و رو به توسعه هستند و سیمای منطقه با اجرای طرحهای عمرانی به سرعت تغییر می یابد آنالیز فراگیر باستان شناسی آن بسیار ضروری بود، و با توجه به علاقمندی مقامات محلی بخصوص مسؤولان فرمانداری به مسایل میراث فرهنگی و تمدنی منطقه، می توان به حفاظت از میراث فرهنگی منطقه و بهره گیری از قابلیت های فرهنگی برای توسعۀ منطقه امیدوار بود.

آنالیز های باستان شناسی منطقه ریگان ـ فهرج با مجوز ریاست پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری انجام شد.

منبع: میراث آریا
انتشار: بروزرسانی: 27 مهر 1398 شناسه مطلب: 371

به "شناسایی 115 اثر و محوطه تاریخی و باستانی در منطقه ریگان ـ فهرج" امتیاز دهید

امتیاز دهید:

دیدگاه های مرتبط با "شناسایی 115 اثر و محوطه تاریخی و باستانی در منطقه ریگان ـ فهرج"

* نظرتان را در مورد این مقاله با ما درمیان بگذارید